
Renny Stein
Redactie New10 • Slimmer ondernemen
Grootschalig onderzoek van New10 onder Nederlandse ondernemers toont veerkracht en vertrouwen in bedrijf
● Talent - Een kwart (25 procent) zoekt actief naar talent over de grens om het personeelstekort op te vangen
● Ai en digitalisering - Tweederde (65 procent) van de mkb-ondernemers gebruikt AI, vooral voor marketing, administratie en data-analyse
● Diversiteit - Onder vrouwelijke mkb-ondernemers is 48 procent jonger dan 40. Bij mannen is maar 28 procent jonger dan 40
● Financiering - Een op de vier ondernemers zegt achteraf: als ik eerder was gefinancierd, was ik nu verder geweest
Organisaties met twee tot vijftig medewerkers zijn in totaal goed voor drie miljoen banen en 30 procent van de totale werkgelegenheid. Het gaat goed met deze groep ondernemers, zo geven zij aan in dit onderzoek: liefst 75 procent maakte afgelopen boekjaar winst. De helft van de ondernemers omschrijft het eigen bedrijf als succesvol en groeiend. Toch staan ondernemers ook op een kantelpunt. 57 procent van de ondernemers zegt dat de toekomstige groei van het bedrijf afhangt van de keuzes die zij nu maken.
“Het is voor ambitieuze ondernemers erg lastig om nieuwe medewerkers te vinden in Nederland. Een groot deel van deze ondernemers zoekt nu personeel over de grens, en zet steeds vaker AI in voor hun bedrijfsvoering”, zegt Erik Stam, hoogleraar Strategie, Organisatie en Ondernemerschap aan de Universiteit Utrecht.
Barrières voor groei
Twee op de drie mkb-ondernemers ervaren minimaal drie barrières die de onderneming in de weg staan. Deze barrières zijn divers en doen zich op verschillende vlakken voor. Zo gaat het om lokale regelgeving, zoals vergunningen. Daarnaast speelt de netcongestie een rol en zijn er omgevingsuitdagingen, zoals de hoogte van de huur of de hypotheeklasten, het gebrek aan fysieke ruimte en de bereikbaarheid. 17 procent overweegt zelfs te verhuizen naar een andere regio. Ondernemers hebben het meest te maken met uitdagingen bij het vinden van mensen. 40 procent van de organisaties zegt dat het personeelstekort de groei remt. Een even grote groep vindt het moeilijk om met veel grotere bedrijven te concurreren om talent.
● 52 procent van de ondernemers met 11 tot 25 medewerkers zegt dat het personeelstekort de groei remt (bij bedrijven met twee tot en met tien medewerkers is dit 30 procent)
● 58 procent van de ondernemers (in een organisatie met 11 tot 50 medewerkers) zegt dat hun rol verschuift van meewerken naar aansturen
● 45 procent geeft aan dat de organisatie complexer is geworden dan de huidige processen en systemen aankunnen
Externe financiering
Van de mkb-organisaties heeft bijna drie van de vijf (57 procent) één of meerdere vormen van financiering gebruikt. Dat gebeurde vooral om uitdagingen met de cashflow op te lossen, om investeringen mogelijk te maken of om de flexibiliteit te vergroten. Bijna een kwart zegt achteraf dat eerder financieren het bedrijf verder had gebracht. Toch is er ook terughoudendheid: 45 procent gebruikt liever eigen geld dan vreemd vermogen. Dat is onterecht, vindt Ronald Kleverlaan, Directeur bij het Europese onderzoekscentrum naar Alternatieve Financiering (ECAF) bij de Universiteit Utrecht en voorzitter van Stichting MKB Financiering:
"Ondernemers proberen groei vaak eerst zelf te financieren. Dat getuigt van verantwoordelijkheid, maar kan groei ook afremmen. Externe financiering wordt nog vaak defensief ingezet: voor werkkapitaal of om druk op te vangen. Internationale studies laten zien dat bedrijven die tijdig investeren met extern kapitaal vaker sneller opschalen. Opvallend is dat vrouwelijke ondernemers in dit onderzoek financiering vaker inzetten om te investeren in toekomstige groei."
● Top 3 redenen voor financiering: cashflow overbruggen (11 procent), investeringen mogelijk maken (10 procent), groei versnellen (9 procent)
● Top 3 aanleiding om (extra) financiering te overwegen: om grote investering te doen (20%), ten behoeve van een groeikansen die zich onverwacht voordoet (18%), voor verduurzaming van bedrijfspand (12%)
Veerkracht en oplossingsgerichtheid
In het onderzoek komt ook naar voren waarom mkb-ondernemers ondanks de belemmeringen succesvol zijn. Ze beschikken over een enorme hoeveelheid veerkracht, doorzettingsvermogen en oplossingsgerichtheid.
Opvallend is dat Nederlandse mkb'ers externe financiering vooral inzetten voor werkkapitaal (42 procent), en minder vaak voor personeelsgroei (13 procent) of innovatie (16 procent) dan vergelijkbare Europese bedrijven met 10 tot 49 medewerkers (26 en 20 procent)[1]. Zo heeft 63 procent één of meer maatregelen getroffen om personeel aan te trekken of te behouden. En liefst 65 procent zet AI in om problemen op te lossen. Maar als er obstakels zijn, lost de ondernemer dit wel bij voorkeur zelf op. Bijvoorbeeld door meer uren te draaien (30 procent) of zelf personeel op te leiden (56 procent) in plaats van de hoofdprijs te betalen.
"Dat herkennen we bij de duizenden aanvragen die we jaarlijks beoordelen: de ondernemer zoekt altijd eerst zelf een oplossing", zegt Arnoud van Zelderen, CEO van New10. "Maar elke onderneming kent een moment waarop je tegen een plafond aanloopt. Dat doorbreek je met een verandering in de bedrijfsvoering, investeren in procesoptimalisatie en automatisering, of een nieuwe groeistrategie."
Over New10
New10 is een online kredietverstrekker, opgericht in 2017 als dochteronderneming van ABN AMRO. Het platform biedt inmiddels meer dan 10.000 MKB-ondernemers duidelijke, eenvoudige en snelle zakelijke financiering van hun bedrijfsdoelstellingen. New10 combineert de wendbaarheid en innovatiekracht van een fintech met de betrouwbaarheid en expertise van een bank.
Over het onderzoek:
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van New10 door onderzoeksbureau Motivaction. Dit is het eerste deel van een driedelig, jaarlijks onderzoek waarmee voor het eerst het ecosysteem van ondernemers in Nederland in kaart wordt gebracht. In april 2026 zijn 553 ondernemers van Nederlandse bedrijven met 2 tot 50 medewerkers ondervraagd. De steekproef is representatief naar sector.
Opzet en methodologie
Het onderzoek is opgezet aan de hand van het Ondernemerschapsecosysteem Model van Erik Stam (2014), een wetenschappelijk kader dat wordt gebruikt om aan te geven welke factoren ondernemerschap in een bepaalde regio ondersteunen of juist belemmeren. Het model analyseert hoe ecosysteemfactoren zoals netwerken, instituties en de fysieke omgeving samenhangen met de waarde die ondernemers creëren.
Wat is onderzocht?
Aan de hand van ruim vijftig stellingen en meerkeuzevragen bestrijkt het onderzoek vijf domeinen: • Fase van ondernemen en groeistrategie
• Leiderschap en organisatieontwikkeling
• Personeel en arbeidsmarkt
• Financiering en kapitaaltoegang
• Infrastructuur, huisvesting en omgeving
Meerjarig programma
Dit is de eerste editie van een driejarig onderzoeksprogramma. Elk jaar worden de domeinen van het ecosysteemmodel uitgebreid met een thematisch focusgebied. In 2026 is dat ‘AI en digitalisering’. Het volledige rapport, inclusief verdiepende analyses en segmentaties, wordt gepubliceerd als whitepaper.
Steekproef in context
In het eerste kwartaal van 2026 telde Nederland volgens het CBS 406.615 bedrijven met twee tot vijftig werkzame personen. Dat is 17 procent van alle 2,4 miljoen ondernemingen, maar 96 procent van alle bedrijven met personeel (dus exclusief zzp'ers). Deze groep ondernemers is daarmee goed voor circa 3 miljoen banen: 30 procent van de totale werkgelegenheid. De steekproef van 553 respondenten biedt een betrouwbaar beeld van mkb-ondernemers in Nederland.
[1] Bron: SAFE-enquête 2025, Europese Commissie en ECB.